23-01-2015، 15:59
اما امروزه ثابت شده است كه اين داروها نيز ممكن است خطراتي براي سلامتي در پي داشته باشند. آنتي بيوتيكها سبب اختلال در تعادل ميكروبي بدن شده و بتدريج مقاومت بدن را كاهش داده و حتي آن را از بين ميبرد.
[rtl][/rtl]
[/font][/color][/rtl]
آنتي بيوتيكها؛ دارويي پركاربرد
[rtl][color][font][/font][/color][/rtl]
گرچه آنتي بيوتيكها به طور واقعي از قرن بيستم وارد علم پزشكي شدند، اما از قرنها پيش كاربردهايي داشته اند. كپكهاي روي نان يا زين و يراق اسبها معمولاً براي پيشگيري از عفونت زخمها كاربرد داشته است. در حالي كه اين كپكها دارای مولكولهايي با فعاليت آنتي بيوتيكي هستند؛ به اين معنا كه ميتوانند بعضي باكتريها را از بين ببرند. در سال 1928 زيست شناسي انگليسي به نام آلكساندر فلمينگ هنگام سفر، مقداري خمير را در جعبه اي در لابراتوار خود گذاشت و اميدوار بود باكتري هاي استرپتوكوكي كه در آن پرورش داده، تكثير يابند. پس از بازگشت مشاهده كرد، لايهاي قارچ جعبه را در برگرفته و مانع از رشد باكتريها شده است. در سال 1939 دو محقق ديگر كارهاي فلمينگ را دنبال كردند و موفق شدند پني سیلين را در مقدار زياد توليد كنند. پني سیلين از سال 1943 در جنگها براي درمان ذات الريه، مننژيت و سفليس مورد استفاده قرار گرفت. مسلماً مولكولهاي ديگري در باكتريها و قارچها كشف شده و در مورد بيماري هاي عفوني مختلفي با منشأ باكتريايي استفاده گرديد.
[rtl][color][font][/font][/color][/rtl]
[/font][/color][/rtl]
منشأ توليد آنتي بيوتيكها
[rtl][color][font][/font][/color][/rtl]
موجودات زنده براي ادامه حيات بايد توانايي محافظت از خود را در برابر عوامل و ارگانيسم هاي بيماري زاي محيط داشته باشند. به عنوان مثال بعضي از قارچها براي حذف باكتري هايي كه در محيط اطرافشان تكثير مييابند، سم توليد ميكنند. اين سمها به طور مشخص همان آنتي بيوتيكها هستند. اين سم مختص بعضي باكتري هاست و ديگر سمها قادرند انواع متعددي از باكتريها را از پا در آورند. آنتي بيوتيكها با توجه به نوع عملكرد در گروه هاي مختلفي تقسيم بندي ميشوند. بعضي قادرند مانع از سنتز جداره باكتريها شده و بعضي ديگر بر اجزاي پلاسماي سلولهاي باكتري تأثير ميگذارند. در تمام موارد، آنتي بيوتيكها هيچ اثري بر سلولهاي بدن انسان يا حيوان ندارند و همين نكته مزيت آنها محسوب ميشود. متأسفانه كشف چنين مولكولهاي پيچيده اي براي بشر مشكل، اما غيرممكن نیست و در اغلب موارد از مولكولهايي كه در طبيعت وجود دارند، شبيه سازي ميشود.
[rtl][color][font][/font][/color][/rtl]
بشر تا به حال هزاران آنتي بيوتيك را در طبيعت شناسايي كرده است، اما تنها بخش معدودي از آنها مؤثر و قابل استفاده براي موارد پزشكي است. آنتي بيوتيكهاي ديگر بسيار سمي بوده و يا ناپايدار هستند كه در اين صورت پيش از اينكه وارد جريان خون شوند، تغيير حالت مييابند. بیشتر آنتي بيوتيكها مولكولهايي مشتق شده از مواد طبيعي هستند كه ساختار آنها كمي تغيير يافته تا خواص درماني بهتري داشته باشند يا با شرايط مقاومت بدن همخواني پيدا كنند.
[rtl][color][font][/font][/color][/rtl]
[/font][/color][/rtl]
دارويي غير مؤثر براي بيماري ويروسي
[rtl][color][font][/font][/color][/rtl]
تاثير آنتي بيوتيك در افراد مبتلا به ذات الريه، مننژيت و ديگر بيماري هاي عفوني كاملاً ثابت شده است، اما بر عكس، تجويز گسترده آنها براي بيماران مبتلا به عفونتهاي خفيف و جزیي مانند عفونتهاي پوستي و سرماخوردگي هنوز جاي بحث دارد؛ زيرا آنتي بيوتيكها هيچ تأثيري روي ويروسها ندارند.
[rtl][color][font][/font][/color][/rtl]
ويروسها بر خلاف باكتريها سلول نيستند. آنها ساختار بسيار ساده تري داشته و براي تكثير نياز به سلول ميزبان مانند بدن انسان دارند تا با تغيير شرايط سلولي به اهداف ويژه خود دست يابند و آنچه را براي تكثير نياز دارند، كسب كنند. در حالي كه همان طور كه اشاره شد، آنتي بيوتيكها بر جداره سلولها يا سنتز پروتئينهاي سلول تأثير ميگذارند، اما در مورد ويروسها بدن خود نقش سلول را داشته و مسموم خواهد شد.
[rtl][color][font][/font][/color][/rtl]
[/font][/color][/rtl]
زياده روي در مصرف,تهديدي براي سلامتي
[rtl][color][font][/font][/color][/rtl]
واضح ترين نمونه تجويز نسنجيده آنتي بيوتيكها را ميتوان عفونتهاي مجاري تنفسي فوقاني دانست. كودكان و همچنين بزرگسالان به طور مرتب به اين بيماريها مبتلا شده و روشي براي پيشگيري قطعي از آن وجود ندارد. در حالي كه در 80 درصد موارد عامل اين عفونتها ويروسها هستند كه خود بسرعت از تكثير دست ميكشند و به همين دليل عموما بيماري پس از چند روز بهبود مييابد.
[rtl][color][font][/font][/color][/rtl]
در اينجا يك پرسش مطرح ميشود كه در مورد 20 درصد ديگر بيماريها بايد چه كرد؟ در واقع همين نكته مشكل است. معمولاً رايج ترين اقدام درماني در اين صورت مراجعه به پزشك و مصرف آنتي بيوتيك بخصوص براي كودكان است، در حالي كه اين روش درمان اساساً نسبت به ويروسها بي تأثير است. اگر پزشك نتواند عامل ويروسي يا باكتريايي بيماري را تشخيص دهد، به خاطر احتياط و پيشگيري، آنتي بيوتيك تجويز ميكند.
[rtl][color][font][/font][/color][/rtl]
آنتي بيوتيكها در 70 درصد موارد تجويز ميشود، حال آنكه فقط براي 20 درصد مؤثر هستند. هر فرد به طور متوسط تا پیش از سن 40 سال، 30 بار از اين درمان قوي استفاده ميكند. اما اگر آنتي بيوتيكها تا حدي بي خطر هستند، پس مشكل در مورد مصرف آنها چيست؟ اين زياده روي در واقع دو مشكل بزرگ را در پي دارد: پيدايش لايه هاي باكتري هاي بسيار مقاوم و تغيير در ساختار ميكروبهاي طبيعي بدن از جمله فلور روده اي. بدن ما به كمك همين باكتري هاي مفيد به حيات خود ادامه ميدهد، چنانكه شمار سلولهاي ميكروبي 10 برابر سلولهاي بدن است. تغيير در ساختار اين ميكروبهاي مفيد بدن زمينه ساز از دست رفتن ثبات بدن در برابر ديگر ميكروبها ميكند.
[rtl][color][font][/font][/color][/rtl]
[/font][/color][/rtl]
ارمغان ناخوشايند زياده روي در مصرف
[rtl][color][font][/font][/color][/rtl]
مقاومت بدن نخستين مشكل زياده روي مصرف آنتي بيوتيك هاست، اما بسياري از مردم بخوبي از اين روند اطلاع ندارند. بعضي تصور ميكنند، بتدريج مقاومت در برابر آنتي بيوتيكها پيدا ميكنند و بعضي ديگر گمان ميكنند، باكتريها از بين ميروند تا مقاومت بهتري نسبت به تهاجمات بيماري زا كسب كنند، اما هيچ كدام از اين موارد به طور دقيق صحيح نيست.
[rtl][color][font][/font][/color][/rtl]
براي روشن شدن اين مسأله بايد به روند طيف وسيعي از آنتي بيوتيكها را در بدن توجه كرد، به اين معني كه قادر باشد شمار زيادي از باكتري هاي مختلف را از بين ببرد. آموكسي سيلين را در نظر بگيريد. زماني كه اين آنتي بيوتيك كه عموماً به شكل شربت صورتي رنگ است، به كودك داده ميشود، پیش از اينكه وارد جريان خون شود توسط روده جذب ميشود. سپس به سمت همه بافتها فرستاده ميشود و در مسير عبور همه باكتريها را از بين ميبرد. در اين صورت افزون بر باكتري هاي بيماري زا، باكتري هاي مفيد بدن مانند ميكروبهاي روده اي نيز نابود ميشوند. اما مشكل به همين نكته ختم نخواهد شد. اين دوز آموكسي سيلين ممكن است براي كشتن همه اين باكتري هاي بيماري زا كافي باشد، اما اغلب پيش ميآيد كه يك نفر از جمعيت يك ميليوني دچار تغييرات جزیي ژنتيك شود كه او را نسبت به آموكسي سيلين مقاوم ميكند. آنتي بيوتيك اين جهش را تسريع نمي كند، بلكه به طور اتفاقي اين حالت روي ميدهد و اين جهش مانع از عملكرد مؤثر خواهد شد. مسلماً اين روند براي همه افراد و هر نوع درماني پيش نمي آيد. در بیشتر موارد جهشها بروز نمي كند يا انتقال نمي يابند. در واقع نوعي بخت آزمايي محسوب ميشود، اما زياده روي در مصرف آنتي بيوتيكها قطعاً مقاومت بدن را در پي خواهد داشت. در واقع تجويز آنتي بيوتيك براي بدن سالم بسيار خطرناك است؛ زيرا باكتري هاي مفيد بدن ممكن است مقاوم شده و اين توانايي را به ديگر باكتري هاي بيماري زا كه در آينده به بدن ميرسد، انتقال دهند.
[rtl][color][font][/font][/color][/rtl]
منبع: [rtl]www[/rtl][rtl].[/rtl][rtl]Passportesante[/rtl][rtl].[/rtl][rtl]fr[/rtl]